Eiwitten en ouder worden - 12 Februari 2012 15:47

Over Krasse Knarren en eiwitten.

Eiwitten zijn de belangrijkste bouwstof van ons lichaam. Eiwitten zijn opgebouwd uit 20 verschillende aminozuren en ons lichaam kan 8 aminozuren zelf niet voldoende aanmaken. Die 8 aminozuren moeten dus uit ons voedsel worden verkregen. In dierlijk eiwit zitten meer van de belangrijke aminozuren dan in plantaardig eiwit.

 Vegetariërs kiezen daarom met zorg hun plantaardige eiwitbronnen, zoals peulvruchten, noten, paddenstoelen en granen. Krijgt ons lichaam ter weinig van die kwaliteitseiwitten binnen dan worden onze spieren afgebroken en gebruikt als eiwitbron. Men heeft berekend dat ongeveer 10 gram kwaliteitseiwit per maaltijd voldoende is om spierafbraak te voorkomen[1]. Om 10 gram van die kwaliteitseiwitten binnen te krijgen, moet u ongeveer 30 gram gewone eiwit eten. De World Health Organization (WHO) adviseert ons om ongeveer 50-70 gram eiwit per dag te eten. Er zijn aanwijzingen dat een ouder en zwakker lichaam minder efficiënt met eiwitten omgaat, daarom zouden ouderen meer eiwitten moeten gebruiken dan we tot nu toe adviseren. Onlangs verscheen er wetenschappelijk onderzoek waaruit bleek hoe belangrijk goede voeding is voor ouderen. Wanneer ouderen die in een minder goede voedingsconditie werden geopereerd, was de sterfte ongeveer 12%. Maar met persoonlijke voedingsadviezen daalde de sterfte tot slechts 4%. Juist dit jaar schrapte onze minister de vergoeding voor deze dieetadviezen, een opmerkelijke vorm van bezuinigingen. Cynisch gesproken, werkt de bezuiniging dus dubbelop. De minister bespaart op dieetadvisering door de diëtisten niet meer te vergoeden en er sterven daardoor meer dan 3 maal zoveel zorgbehoevende, dus dure patiënten. Natuurlijk is dit wat kort door de bocht geredeneerd, maar het toont wel aan dat goede voeding bij ouderen van levensbelang kan zijn.

Daarom heb ik mijn kwetsbare oudere patiënten gevraagd wat zij op een dag aan eiwitten eten. Dat is een onbetrouwbare methode, maar toch kreeg ik de indruk dat het merendeel van mijn oudere patiënten niet voldeed aan het WHO-advies. Zij aten weinig vlees, zelden vis en minder dan 2 maal per week een eitje. Velen vonden het vlees niet smaken of het lukte hun niet het vlees te kauwen door gebitsproblemen.

Welke eiwitten hebben de voorkeur?  Gezien de ervaring bij mijn oudere en fragiele patiënten adviseer ik hen nu juist meer vis, zuivelproducten en eieren te gebruiken. Voor sommigen zelfs iedere dag een ei. Maar vis is natuurlijk ook een prima eiwitbron, daarnaast levert vis ons ook de goede omega-3 vetten.

Omdat de nieren bij ouderen en zieken minder goed functioneren, kan een overschot aan eiwit in potentie ongezond zijn. Mijn inschatting is dat het eiwitgebruik bij hen zo laag is dat de kans op een overdosering aan eiwit nihil is. Bij omroep Max zag ik enkele bekende Krasse Knarren gezellig en met smaak dineren. Volgens testen voor en na hun gezamenlijke inspanningen en diners waren ze in enkele weken zowel fysiek als psychisch vooruit gegaan. Dus wederom werd bewezen wat we al lang wisten, namelijk meer bewegen, sociale contacten en goed eten zijn belangrijk voor een gezonde oude dag.