goede voornemens - 09 Januari 2012 16:34

Onze goede voornemens voor 2012, zijn die wel zinvol?

Stoppen met roken, minder alcohol, meer bewegen of sporten:  ze staan bovenaan de lijst van goede voornemens. Alleen afvallen scoort hoger, want 50% van de Nederlanders heeft overgewicht en 0ngeveer 80% van hen neemt zich iedere jaarwisseling weer voor om af te vallen. Waarom lukt het die één wel om zijn goede voornemens tot een klinkend resultaat om te zetten terwijl de ander er alleen maar gefrustreerder van wordt?

Misschien dat een beetje kennis van het hoe en waarom van goede voornemens u kunt helpen om uw laatste, uw allerlaatste, ultieme afvalpoging tot een succes te maken.

U heeft zich al vaker voorgenomen om minder en gezonder te gaan eten en natuurlijk meer te gaan sporten. Klinkt logisch, maar dat is zo abstract en vrijblijvend dat dit soort overdenkingen meestal gedoemd zijn te mislukken. Concretiseren van uw plannen helpt beter. Bijvoorbeeld: “Vanaf nu eet ik iedere ochtend een bakje magere yoghurt met een handje muesli en als lunch een salade in de bedrijfskantine, ik koop morgen nieuwe sportschoenen en meld me nu via internet aan voor een lidmaatschap van de sportschool twee straten verder.” Dat is al veel minder vaag, maar zodra de yoghurt op is en er is geen tijd voor een lunch in het bedrijfsrestaurant, gaat het fout en valt u terug op uw oude, dikmakende routines. Het slechte stemmetje in u hoofd fluistert stilletjes: “Het is toch niet mijn schuld dat de yoghurt op is en door mijn ontbijt te skippen, val ik toch nog beter af?” Net op het moment dat u met uw nieuwe sportschoenen naar de sportschool wilt gaan, belt uw baas om samen met hem een Nieuwjaarsborrel te bezoeken bij een belangrijke relatie. Dat slechte stemmetje fluistert u in: “Je kan je baas toch niet teleurstellen? Volgende week is de sportschool ook open.”

Het zijn dus niet de goede voornemens die het resultaat maken, maar hoe consequent u uw voornemens uitvoert. Het concretiseren, dus het exact vastleggen hoe u uw voeding- en beweegpatroon gaat veranderen, vergroot de realisering van die verandering. Dat lukt nog beter als u anderen deelgenoot maakt van uw nieuwe en gezondere voeding- en leefpatroon. U creëert daarmee als het ware een externe waakhond of anders gezegd een extern geweten.

Gewoon het aantal calorieën beperken is de eenvoudigste manier om af te vallen. U hoeft er niets voor te doen, niet naar de sportschool, zelfs niet naar de supermarkt. Al in 1975 bleek dat zo’n beperking, dus jezelf opleggen minder calorieën te eten, zelden werkt en zelfs kan leiden tot het tegenovergestelde, namelijk meer gewichtstoename[1]. Ook bleek dat als deze mensen in een stressvolle situatie werden gebracht, zij meer dan anderen aten[2]. Misschien is er daarom een stroming ontstaan van gefrustreerde lijners. Een deel van hen is zo gefixeerd op de negatieve kanten van eten en de gevoelens die zij daarbij of daardoor ervaren, dat er voor hen maar één uitweg is, namelijk de consequenties van dat dikmakende eetgedrag accepteren. Zij willen nooit meer op dieet, want ze werden er dikker van. Die opeenstapeling van lijnfrustraties werd door hen gecompenseerd met iets moois, namelijk “Big is beautiful”  Gewoon jezelf en je overgewicht accepteren, niet zeuren en gelukkig zijn. Dat is prachtig, maar mijn obese diabeet met slaapapnoe is daar niet mee geholpen. Hij komt niet naar de dokter om mooi (“big is beautiful”) dood te gaan. Nee, hij wil van zijn suikerziekte af.

Ongeveer 20% van de lijners weet wél hun gewicht te behouden na een periode van bewust gewichtsverlies (lees lijnen)[3]. Hoe deden ze dat? Wat kunnen we van hen leren? Onafhankelijk van het type dieet, bleken deze mensen veel regelmatiger te leven, zichzelf beter te monitoren (iedere week te wegen), meer te bewegen en minder vetrijk voedsel te consumeren. Wat ik in mijn praktijk als succesfactor zie is de ervaring van onmiddellijke gezondheidswinst. Veel suikerpatiënten lijden onder de frequente bloedcontroles, de aanvallen van lage bloedsuikers met wegrakingen en het meerdere keren per dag moeten spuiten van insuline. Valt die last (gedeeltelijk) weg omdat de gewichtsreductie leidde tot minder of geen suikerziekte, dan is de motivatie om niet meer in gewicht toe te nemen heel groot. Dit is zo voor de hand liggend dat het opmerkelijk is dat er (bij mijn weten) geen wetenschappelijke onderzoeken zijn die deze praktijkervaring ondersteunen. Vorig jaar verscheen in een van de medische toptijdschriften een artikel waar ook de universiteit van Maastricht aan heeft meegewerkt[4]. Het volgen van een eiwitrijker dieet nadat mensen waren afgevallen beperkte de onvermijdelijke gewichtstoename na afvallen het beste.

Er is dus hoop voor 2012. Wees consequent in uw aanpak, schakel hulptroepen in, beweeg meer en eet minder vetrijk. Gaat u in de fout, corrigeer uzelf zonder het gevoel dat alles voor niets is geweest en kies voor iets meer eiwitten: dat schijnt volgens de wetenschappers ook te helpen.