snacken in het verkeer - 28 Januari 2012 23:11

Snacken in het verkeer

Snacken is in.  Snacken mag, want het stilt de “lekkere trek”. Ik vind dat een wolf in schaapskleding,  want die “lekkere trek” moet u niet stillen met een reep chocolade, een (ontbijt)koek, cake of tussendoortjes van de snackbar. Vroeger (30-50 jaar geleden) werd er volgens mij nauwelijks gesnackt. Ik heb daar geen wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, maar gewoon even nagedacht hoe dat in mijn jeugd met tussendoortjes zat.

Die hadden we niet. Hoewel? Ik kan me nog een reclame herinneren over een chocoladereep.  “Milkyway bederft de eetlust niet.” Misschien één van de weinige reclames met een eerlijke boodschap. Want daar zit nu net het probleem, snacken bederft inderdaad uw eetlust niet en leidt tot meer eten, tot meer calorie-inname en dus tot overgewicht en uiteindelijk tot meer sterfte. Een fabrikant van afslankproducten zou nu een vermogen  over hebben voor een snack die uw eetlust wél bederft.

Snoep en snacks bestaan uit verzadigd vet, veel suikers en vreemd genoeg ook heel veel zout. Dat laatste geldt ook voor de oplossoepjes die rond 16.00 uur worden genuttigd. Daarin zit veel zout. Zout leidt tot hoge bloeddruk en zo dragen die snacks bij aan een grotere kans op hart- en vaatziekten. Het gemiddelde zout gebruik is 9,1 gram per dag en ondanks alle inspanningen om dat te verlagen gebruiken we niet minder zout  dan in 2006[1]. Vermindering met 3 gram zout per dag leidt volgens berekeningen van de Hartstichting tot bijna 10.000 minder patiënten met hartziekten of beroertes. Dat scheelt misschien wel 1000-2000 doden per jaar in Nederland. Maar als u bedenkt dat het zout op uw eitje en bij de aardappels slechts 0,5 gram zout per dag betreft, dan is het duidelijk dat we de zoutbeperking niet vinden bij het zoutvaatje. Waar zit het zout dan wél in dat we binnen krijgen? Zout zit in brood, kant-en-klaar producten, vleeswaren en snacks.

We weten dat vetten en suikers onze bloedvetten zoals cholesterol en triglyceriden heel nadelig beïnvloeden, zeker bij mensen met overgewicht zijn suikers ongewenst.

Snacks, zoals chocolade repen, zoutjes en koeken bestaan altijd uit vetten en koolhydraten. Ik ga u nu vragen om slechts een snack per dag te laten staan, of als dat niet lukt te vervangen door een gezonde snack zoals bijv.fruit .Zou dat helpen?

Die vraag is beantwoord in een onderzoek van de universiteit van Liverpool. De onderzoekers berekenden dat er 6000 minder doden per jaar in Groot-Brittannië zouden optreden als we één ongezonde zouden vervangen door één gezonde snack[2]. Voor Nederland betekent dat ongeveer 1600 doden minder per jaar. Hoe weten zij dat zo precies? U moet niet denken dat de onderzoekers bij honderdduizenden mensen jarenlang persoonlijk de ongezonde snacks uit hun mond hebben gegrist en daarvoor een gezonder snack terug hebben gegeven. Nee, zij hebben berekeningen uitgevoerd met bestaande gegevens. Ik zal die met u doorlopen. De onderzoekers berekenden aan de hand van voedingstabellen (zoals onze “nevo-tabel” zie  www.rivm.nl en zoek op nevo) de samenstelling van de meeste ongezonde snacks. Slechts één snack per dag minder bespaart u 4,4 gram verzadigd vet en een halve gram zout. Omdat in grote lijnen bekend is wat vetten en suikers doen op vetten in uw bloed, kan een schatting worden gemaakt hoeveel uw cholesterol stijgt door het gebruik van die ongezonde snacks. Dat geldt ook voor het zout in snacks.  Omdat bekend is uit ander onderzoek, wat de kans is op een hartinfarct of beroerte door een hoger cholesterol of meer zout, kan worden berekend hoeveel mensen ten gevolge van die snack een infarct of beroerte zullen krijgen. Omdat we de sterftekans van die aandoeningen weten en het aantal inwoners  in Nederland  is het mogelijk uit te rekenen hoeveel mensen overlijden aan één ongezonde snack per dag. In Nederland overlijden er volgens deze berekeningen dus ieder jaar 1600 mensen door een snack voor de lekkere trek. Dat zijn 2-3 maal zo veel doden als dodelijke slachtoffers ten gevolge van het verkeer[3]! Helemaal juist zijn dit soort onderzoeken natuurlijk niet, het onderzoek heeft namelijk nooit écht plaatsgevonden, het zijn schattingen gebaseerd op berekeningen, anderzijds drukt het u en mij wel met de neus op de feiten. Wat zijn dan gezonde snacks? Het beste is natuurlijk gewoon driemaal per dag eten, géén snacks nemen en geen vierde maaltijd na 20.00 uur  voor de buis. De auteurs van het onderzoek uit Liverpool geven als gezond alternatief gedroogd fruit, vers fruit en noten. Ik voeg daar graag de wortel, komkommer en tomaat aan toe. Mag eventueel met een lekkere dressing, want die vloeibare vetten zijn lekker en gezond.