zout - 23 December 2011 12:21

Hoeveel zout is gezond?

Zo zout heb ik het nog nooit gegeten.

Cholesterol en verzadigde vetten zijn slecht voor onze gezondheid, dat is ons met de paplepel ingegoten. Nu we weten dat het met die vetten wel mee valt, mogen we ons zorgen gaan maken over ons zoutgebruik. Keukenzout (NaCl) leidt tot hoge bloeddruk en wordt in verband gebracht met een toegenomen risico op hart- en vaatziekten en meer sterfte.

We eten 5 maal meer zout dan nodig is en veel mensen eten zelfs meer dan 10 maal zoveel. Bevolkingsonderzoek van 50 jaar geleden toonde al aan dat hoe meer zout een bevolking eet hoe meer herseninfarcten en andere ellende er optreden. Slechts 2 gram per dag is ruim voldoende. De voedingsraad adviseert niet meer dan 6 gram en dat terwijl we in Nederland zo’n 10 gram per dag aan zout gebruiken in ons voeding.

Het teveel aan zout verlaat via de urine het lichaam, maar veroorzaakt ondertussen wel een verhoogde bloeddruk. Zelfs kleine bloeddrukverschillen kunnen -gedurende een heel mensenleven- leiden tot meer hart- en vaatziekten.

 Ongeveer 75% van uw dagelijkse zoutinname komt niet uit uw eigen zoutvaatje, maar zit in uw dagelijkse brood en kant-en-klaar producten. Slechts 10-12% komt voor in ons natuurlijke voedsel, en voor de rest bent u zelf verantwoordelijk. Dus gewoon een beetje minder zout op uw eitje doen, zet niet zo veel zoden aan de dijk. Fabrikanten van kant-en-klaar gebruiken zout voor hun producten omdat zout een goedkope smaakmaker is. Met een snufje zout maak je een gerecht makkelijker op smaak dan met duurdere kruiden. Zout is ook een conserveringsmiddel, kant-en-klaar voeding blijft er langer goed door. Tijdens de bereiding van voedsel in de fabriek wordt zout toegevoegd en vermindert men de hoeveelheid kalium (een ander voedingszout). Dat is belangrijk om te weten, want teveel zout en te weinig kalium blijkt de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk te vergroten, dat bleek onlangs uit een groot onderzoek in Amerika. Dat gezonde kalium zit onder andere in groenten en fruit. Kaliumzout smaakt wel bitterder dan natriumzout.

Als ik mijn patiënten adviseer om minder zout te gebruiken, betekent dat altijd een ingrijpende wijziging in hun voedingspatroon. Het verminderen van je zoutgebruik en verhogen van je kaliumgebruik is met ons Westerse voedingspatroon lastig. Mensen met bloeddrukpillen of nierfalen mogen niet zomaar hun zoutinname wijzigen. Hulp van een diëtiste is noodzakelijk. Bedenk dat een hamburger met frites van een restaurant 10 maal zoveel zout bevat als wanneer u zelf een stukje biefstuk met gebakken aardappeltjes klaar maakt (maar dan geen zout toevoegen natuurlijk!). Kant-en-klaar gerechten zoals pizza, nasi of bami kunnen wel 50 maal zoveel zouten bevatten dan wanneer je zelf alles met natuurlijke producten bereidt. Voor meer kalium kiest u voor tomaten en fruit. Over soepen wil ik het al helemaal niet hebben, die moet u gewoon echt maken door zelf de bouillon te trekken zonder die zoute bouillonblokjes. De winst zit hem dus in het kokkerellen, dus niet koken met pakjes, bakjes of zakjes. Onthoud: gezond koken doe je met een pollepel en niet met een schaar.

 PS, verscheen vandaag 23-12-2011: http://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/350070004.pdf