FAQ

Frank van Berkum is internist en verbonden aan de ziekenhuisgroep Twente (Hengelo). In 1982 studeerde hij cum laude af aan de Erasmus Universiteit en volgde hierna de opleiding tot internist, eveneens aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Vanaf 1988 werkt hij als internist. Hij is in 1991 gepromoveerd tot doctor in de geneeskunde op een onderwerp betreffende botontkalking. Hij heeft als aandachtsgebied de endocrinologie en in het bijzonder overgewicht en diabetes mellitus type 2 (voorheen ouderdomssuikerziekte genaamd). Verder houdt hij zich bezig met reisgerelateerde ziekten en osteoporose.
Hij was samen met de Ziekenhuis Groep Twente oprichter van Previtas, een kliniek voor gewichtsmanagement. In december 2010 is de kliniek voor overgewicht Previtas op gegaan in Liv-advies. 

In 2010 heeft hij afscheid genomen van de website www.eenkiloperweek.nl. De reden daarvoor was de commerciële koers van de beheerders van deze website. Ook kon hij zich niet vinden in de aangeprezen middeltjes en producten. Dr. Frank van Berkum heeft met geen enkele website commerciele banden. Dr. Frank van Berkum heeft geen aandelen van of een betrokkenheid in bedrijven die zich bezig houden met gezondheidszorg of de productie of vermarketting van voedingssupplementen.

Dr. Frank van Berkum is een veel gevraagde spreker en houdt lezingen door heel Nederland over overgewicht en voeding. Hij schrijft een column (iedere dinsdag in de Telegraaf te lezen) over voeding.

Overgewicht is een snelgroeiend gezondheidsprobleem: meer dan 40% van de mensen tussen 25 en 44 jaar in Nederland heeft overgewicht en 13% heeft ernstig overgewicht. Dit verhoogt het risico op onder andere hart- en vaatziekten en diabetes. Omdat we in Nederland in toenemende mate zwaarder worden, neemt het aantal patiënten met suikerziekte sterk toe. Men schat dat in 2024 bijna 10% van de Nederlanders lijdt aan suikerziekte. In oktober 2010 verscheen een groot onderzoek waarin werd aangetoond dat een gewichtstoename van 10 kg gedurende je leven de kans op een ziektevrije oude dag met 50% doet afnemen! Maar wanneer iemand met overgewicht en een verhoogde kans op suikerziekte slechts 7% van zijn lichaamsgewicht kwijtraakt, vermindert de kans op diabetes mellitus type 2 al met 60%.

Het Dr. Frank-dieet is het favoriete dieet van Frank van Berkum, maar het is slechts een van de diëten die bij de behandeling van overgewicht worden ingezet. Dit dieet bestaat uit eiwitrijke, koolhydraatarme voedingsmiddelen en leidt tot uitstekende resultaten bij mensen met diabetes mellitus type 2, mensen met prediabetes of het metabool-syndroom, en bij de veel mensen met overgewicht. Het grote belang van dit dieet is dat het relatief makkelijk is vol te houden. Overigens is de eiwitverrijking relatief, gebruikers van dit dieet nuttigen gemiddeld 1,0 tot 1,2 gram eiwit per kg lichaamsgewicht. Kortom, de totale hoeveelheid eiwitten die gebruikers van dit dieet tot zich nemen, verschilt niet essentieel van de hoeveelheid die een gemiddelde Nederlandse man gebruikt. Het is dus nonsens dat u met dit dieet teveel eiwitten binnenkrijgt. Alleen patienten met een zeer ernstig nierfalen moeten voorzichtig zijn met eiwitten (zo mogen maximaal 0,8 gram eiwit per kg lichaamsgewicht gebruiken). Als u arts beweert dat u met dit dieet teveel eiwitten eet, vraag dan een consult aan bij een nefroloog (internsist met als aandachtsgebied nierziekten). Nogmaals alleen patienten die door een nefroloog of internist worden gecontroleerd voor hun falende nieren, moeten hun eiwitinname beperken. 

De recepten van het boek Gezond afvallen met dokter Frank deel 1 zijn gebaseerd op dit type dieet. Het boek Gezond slank met dokter frank deel 2, is onder andere gebaseerd op de dieetprincipes van het Mediterrane dieet. Deel 2 levert u recepten om relatief gemakkelijk en toch smakelijk af te vallen.

Min of meer bij toeval. Een van zijn patiënten met suikerziekte had grote problemen met haar  bloedsuikers en na lang speuren werd er een verband aangetoond tussen verschillen in haar ontbijt: at zij twee boterhammen, dan waren de bloedsuikers boven de 15 mmol/l; wanneer zij twee gebakken eieren met spek zonder brood at, had ze lage bloedsuikers en soms hypo’s (= zeer lage en gevaarlijke bloedsuikerwaarden). Uiteindelijk is het gelukt haar met dit koolhydraatarme dieet van de insuline af te krijgen. Nog belangrijker: zonder insuline had zij veel betere bloedsuikers! Bovendien is ze dankzij het dieet 16 kg afgevallen. Haar dieet was het eerste prototype van het Dr. Frank-dieet. Het dieet is vervolgens doorontwikkeld en uitvoerig getest. Er wordt geschat dat meer dan 600.000 Nederlandersdit dieet hebben gebruikt.

Een dieet moet voldoen aan de 3 L’s (Langdurig kunnen volhouden en het dieet moet Leuk en Lekker zijn), dus het moet zijn afgestemd op de Nederlandse situatie, het moet verzadigen en het moet alle bouwstoffen bevatten om het lichaam in stand te houden. Het belangrijkste aspect van een dieet is dat het je minder kilocalorieën oplevert dan je verbrandt, maar ook moet het goed zijn voor je hart- en bloedvaten. Beter gezegd: het moet je risicofactoren voor ziekten en kanker gunstig beïnvloeden

Er zijn uitstekende resultaten bij mensen met suikerziekte (type 2) en overgewicht.Voor diabetespatiënten geldt: hoe hoger de insulinetoediening, hoe dikker de patiënt, hoe beter het dieet werkt. Er is hiervoor een ‘Vuistregel’: 3 x 120. Dit betekent dat wanneer een patiënt korter dan 3 jaar meer dan 120 eenheden per dag aan insuline spuit, meer dan 120 kg weegt en een buikomvang heeft van meer dan 120 cm, zijn of haar kans om van de insuline af te komen of de dosis aanzienlijk kan worden verminderd meer dan 70% bedraagt.

Maar ook slaapapnoe-patiënten reageren spectaculair, bijna de helft van hen heeft na behandeling geen slaapapnoe meer. Helaas is het zo, dat als je al jaren slaapapnoe hebt, afvallen lang niet meer zo effectief is als in het begin van deze aandoening.

Jonge vrouwen met pco (zij hebben veelal een probleem om zwanger te worden) doen het goed op dit dieet.

Voor iedereen die wil afvallen, maar men is wel terughoudend bij mensen die nierdialyse ondergaan of leiden aan een nierziekte. Patienten met een duidelijk verminderde nierfunctie (dus als er al vergaande nierschade bestaat) moeten hun eiwitinname beperken. Zij dienen altijd contact te leggen met hun behandeld arts en dietiste alvorens een dieet te beginnen.

Voor mensen met suikerziekte geldt dat zij eerst hun behandelaar moeten inlichten, omdat de bloedsuikers bij hen door dit dieet snel dalen. Het gebeurt relatief vaak dat de insuline tijdens deze dieetbehandeling verminderd of geheel gestopt dient te worden. Dit is enorm ingrijpend; omdat artsen de insulinetherapie met veel zorg en moeite hebben gestart, is het verminderen of stoppen daarvan een nog relatief onbekende handeling.

Mensen die medicijnen gebruiken (met name plasmedicatie zoals diuretica) moeten hun bloed en bloeddruk laten controleren, voor en tijdens het afvallenen. De bloedwarden van de zouten kunnne veranderen tijdens een dieet (u eet plotseling namelijk veel minder zout) en de bloeddruk kan bij sommigen aanzienlijk dalen door dit dieet. Dat is natuurlijk gunstig, maar betekent wel dat uw medicatie moet worden vermeinderd door uw behandelaar.

Het Dr. Frank-dieet heeft een geheel andere aanpak. De nadruk ligt op vermindering van de koolhydraten, het constant houden van de hoeveelheid eiwitten en meer onverzadigde vetzuren, daarnaast is de vezelsamenstelling van belang en het zoutgebruik wordt zo laag mogelijk gehouden. Hoe meer groenten worden genuttigd, hoe beter het resultaat.

Het Atkins dieet adviseert uitlsuitend de koolhydraten te verminderen en u mag van wijlen Dr. Atkins onbeperkt (ad libitum) eten. Daar is Dr. Frank geen voorstander van. U moet zich leren beperken in de calorie-inname en betere (gezondere) keuzes maken in de ingrediënten die u eet.

Het Dr. Frank-dieet let veel meer op de gezonde vetten en er wordt gestreefd naar een eiwitinname van circa 0,9 tot 1,2 gram per kg lichaamsgewicht per dag. Met die samenstelling zijn de beste resultaten gezien. Atkins richt zich uitsluitend op koolhydraatbeperking.

Onbekend maakt onbemind. Aanvankelijk was er kritiek op het Dr. Frank-dieet. Die kritiek maakt nu plaats voor waardering. Ook artsen en diëtisten zien in dat het dieet werkt en veilig is voor de vetten in het bloed.

Bloedcontroles tijdens het Dr. Frank-dieet laten meestal het volgende patroon zien: het goede HDL-cholesterol stijgt, het slechte vet -de triglyceriden- daalt enorm en het slechte LDL-cholesterol verandert minimaal, soms iets hoger, soms iets lager.

Vrijwel alle echte deskundigen zijn het er nu wel over eens dat het vervangen van koolhydraten door onverzadigde vetten leidt tot betere waarden van uw bloeduitslagen als het gaat om de vetten. Suikers zijn bij mensen met overgewicht meestal ongezonder dan onverzadigde vetten.

Het aloude adagium VET IS SLECHT is allang verlaten. En nog een tip, vervang dierlijke eiwitten zo nu en dan voor plantaardige eiwitten, in deel drie (Snel slank met Dr. Frank) vindt u meerdere voorbeelden daarvan. 

Met het Dr. Frank-dieet mist men geen essentiële voedingsstoffen. Er is geen bezwaar tegen het tijdelijke gebruik van extra multivitamines, maar dat is niet noodzakelijk. Meestal is men slechts drie maanden met dit dieet bezig en dan zo’n 10%-14% in lichaamsgewicht afgevallen. Het dieet bevat alle essentiële vetzuren en aminozuren. Het dieet bevat wel veel minder (onnodige) koolhydraten.

Nog een tip: Nederlandse vrouwen boven de 50 en manne boven de 70 moeten extra vitamine D gebruiken. Ook als u geen dieet gebruikt.

Geen

Liefst wel, met het Dr. Frank-dieet willen we dat onze patiënten snel afvallen, daarna een zachte landing maken en dan gaan werken aan het gewichtsbehoud. Maar het Dr. Frank-dieet is geen crashdieet zoals sommige mensen beweren. Veel mensen weten overigens niet wat een crashdieet is: een dieet met een energiebeperking tot vaak maar 500-600 kcal. per dag, waardoor tekorten ontstaan in bouwstoffen en vitamines.

Het merendeel van de mensen volgt het Dr. Frank-dieet zonder eiwit- of vitaminesupplementen. Vrouwen boven de vijftig jaar doen er goed aan om extra vitamine D te gebruiken (niet meer dan op de verpakking staat vermeldt)

Nee, het huidige voedingspatroon van mensen met overgewicht is onevenwichtig, we eten te veel calorieën doordat we te veel onnodige koolhydraten en vetten nuttigen. Koolhydraten hebben het nadeel dat je er bijna onbeperkt van kunt eten; ze verzadigen onvoldoende en ze zijn eigenlijk veel te lekker. In de volgende tabel vindt u de voedingswaarden van het dieet dat u via deze site ontvangt.