Koffie en uw gezondheid - 05 November 2011 16:24

Toen ik pas arts was, had ik regelmatig hoofdpijn in het weekend. Totdat ik in 1993 in mijn vaktijdschrift Het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde een artikel las over hoofdpijn en koffiedrinken[1].

Als je veel koffie drinkt (meer dan 3 koppen per dag) dan bestaat de kans dat je een soort “onttrekkinghoofdpijn” krijgt, dat wil zeggen op momenten dat je weinig of geen koffie drinkt, ontwikkel je hoofdpijn. In mijn ziekenhuis werd (en wordt nog steeds) veel koffie gedronken. In die tijd begon ik tijdens het ochtendrapport al om 08.00 met een kop koffie, dan een kopje koffie tijdens mijn spreekuur en daarna nog één tijdens de zaalvisites. Het was gebruikelijk om met een kopje koffie samen met de verpleegkundigen van de afdeling de patiëntenzorg door te nemen. Zo ging dat koffie drinken de hele dag door. Alles bij elkaar opgeteld dronk ik wel 8 koppen of meer per dag. Drink je dan plotseling geen koffie (zoals op een vrije zaterdag) dan kan hoofdpijn ontstaan. Na het lezen van dat betreffende artikel drink ik veel minder koffie en ik heb vrijwel nooit meer hoofdpijn.

Blijkbaar is koffie dus heel krachtig spul.  Een van de actieve stoffen in koffie is cafeïne en er wordt gezegd dat cafeïne u helpt om uw geestelijke vermoeidheid te bestrijden en om uw concentratie te verbeteren. Maar hoe sterk is het bewijs dat u inderdaad beter gaat presteren door koffie te drinken? In een kop koffie zit 100 mg cafeïne, dat is net zo veel als in 1 reep pure chocolade of 2 koppen thee of 3 blikjes frisdrank[2]. Dat is interessant want laatst had ik een oudere heer op bezoek, hij drinkt altijd decafé koffie (dus koffie zonder cafeïne) omdat hij anders niet goed kan slapen. Omdat ik thuis geen koffie zonder cafeïne heb, nam hij twee kopjes thee in plaats van koffie . Volgens bovenstaande berekening krijgt hij met twee koppen thee dan net zoveel cafeine binnen als met één kop gewone koffie.

Cafeïne heeft invloed op  onze neurotransmitters, met name op  het stofje (molecuul) adenosine in uw hersenen. Daardoor voelt u zich alerter en minder moe. Dat is onder diverse omstandigheden wetenschappelijk overduidelijk vastgesteld. Soldaten die als proefpersoon meewerkten en middels slaapgebrek werden uitgeput, bleken waakzamer en alerter te zijn na het gebruik van ongeveer twee koppen koffie[3]. Maar als u goed bent uitgeslapen en dus niet oververmoeid bent, zal koffie (of cafeine ) niet echt helpen tegen vermoeidheid of concentratieverlies.

Dus een of twee kopjes sterke koffie tijdens een late vergadering of nachtdienst helpt, maar s’ ochtends preventief een kopje koffie drinken om slimmer te zijn tijdens uw vergadering, helpt u niet. Slechts 2 kopjes koffie in de ochtend kunnen al invloed hebben op het slaappatroon in de avond[4]. Als u echter geen probleemslaper bent, dan zijn een paar kopjes koffie per dag niet  nadelig voor uw slaapgedrag[5].  Of koffie echt gezond is en of koffie u helpt om af te vallen, vertel ik u volgende week. Tot die tijd kunt u rustig een kopje koffie nemen.

[5] http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3021873/?tool=pubmed